Türkiye Yatırım Rehberi
Türkiye pazarına giriş yapmak isteyen girişimciler için vergi teşvikleri, serbest bölge avantajları ve şirketleşme süreçlerini kapsayan pratik bir kaynak.
Vergi teşvikleri, serbest bölgeler, kuruluş süreci
Yabancı yatırımcılar ve süreçlerini modernize etmek isteyen yerel şirketler
İstanbul · Türkiye
Eğitsel içerik · Mevzuat rehberi
Türkiye pazarına giriş için temel çerçeve
Türkiye, jeopolitik konumu ve genç nüfusuyla Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya pazarlarına erişim sağlayan bir üs sunar. Ülkedeki yatırım ortamı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi altında teşvik mekanizmalarının sürekliliği ve gümrük birlikleri sayesinde istikrarlı bir mevzuat altyapısına dayanır.
Yabancı sermayeli şirketler, yerel şirketlerle aynı ticari hükümlere tabidir. 5520 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Sermaye Kanunu, kuruluş izinlerini ve sermaye transferlerini düzenler. Bu sayede yabancı yatırımcılar, yerel ortak zorunluluğu olmadan yüzde yüz sermayeli şirket kurabilir.
Bu rehber, pazar araştırmasından bölge seçimine, vergi yükümlülüklerinden serbest bölge avantajlarına kadar yatırımcının karşılaşacağı başlıkları bir yol haritası olarak sıralar. Danışmanlık sürecimizin nasıl ilerlediğini görmek için şirket kurulum hizmetleri sayfasını inceleyebilirsiniz.
Genel teşvik sistemi ve destek kalemleri
Yatırım Teşvik Belgesi, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yatırımcıya sunulan vergi muafiyetleri, sigorta primi işveren payı desteği ve KDV istisnalarını düzenleyen resmi belgedir. Belgeli yatırım, bakanlık onayıyla belirli sürelerde geçerli olur.
KDV İstisnası
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilen makine, teçhizat ve yazılım KDV'den muaf tutulur. Yatırım tutarına ve bölgeye göre geçerlilik süresi değişir.
Gümrük Muafiyeti
Belge kapsamındaki ithal makine ve ekipmanlarda gümrük vergisi alınmaz. İthalat işlemleri, önceden beyan edilen yatırım tutarı ile sınırlıdır ve gümrük müşaviri eşliğinde tamamlanır.
Vergi İndirimi
Kurumlar vergisi oranında indirim uygulanır. Bölge ve sektör bazında farklılaşan destek oranları, yatırımın niteliğine göre belirlenir. Nitelikli yatırımlarda indirim süresi uzatılabilir.
Destek kalemleri, yatırımın bulunduğu bölgeye (1–6. bölge), sektöre ve asgari yatırım tutarına göre değişir. Öncelikli alanlarda (üretim, AR-GE, ihracat) sağlanan avantajlar daha geniştir. Teşvik başvurusu yatırım öncesi yapılır; belge çıktıktan sonra kapsam değişikliği mümkün ancak yeni bir değerlendirme gerektirir.
Serbest bölge tesisleri, gümrük hattı dışında işlem görür.
Serbest bölge avantajları ve uygunluk
Serbest bölgeler, gümrük hattı dışında sayılan ve ülkedeki ihracat odaklı üretim ile lojistik faaliyetleri desteklemek için kurulan alanlardır. Bu bölgelerde faaliyet gösteren işletmeler, gümrük vergisi, KDV ve KKEK yükümlülüklerinden muaftır.
Sağlanan başlıca avantajlar şunlardır:
- Gümrük vergisi muafiyeti — İthalat ve ihracat işlemlerinde gümrük vergisi alınmaz.
- KDV istisnası — Serbest bölgedeki ticari işlemlerde KDV uygulanmaz.
- Kurumlar vergisi istisnası — Faaliyet ruhsatı süresince belirlenen gelirler için geçerlidir.
- İşçi sigorta primi desteği — İstihdam edilen personel için işveren payı belirli sürelerde devlet tarafından karşılanır.
Serbest bölge izni, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilir. Başvuru için fizibilite raporu, faaliyet konusuna uygunluk belgesi ve asgari sermaye şartının sağlanması gerekir. İzin süresi on yıla kadar uzatılabilir.
Şirket türleri ve kuruluş aşamaları
Türkiye'de en çok tercih edilen şirket türleri limited şirketler ve anonim şirketlerdir. Her ikisinin de kuruluş, sermaye ve yönetim yapısı farklıdır.
Limited Şirket
En az bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulur. Asgari sermaye 10.000 TL'dir. Ortaklar, taahhüt ettikleri sermaye kadar sorumludur. KOBİ ölçeğinde ve az ortaklı yapılarda tercih edilir.
Anonim Şirket
Hisse senedi çıkarabilen, en az 50.000 TL sermayeli yapı. Kurumsal yönetişim, halka açılma ve büyük hacimli yatırımlar için uygundur. Yönetim, yönetim kurulu tarafından yürütülür.
Şube ve Temsilcilik
Yabancı şirketlerin Türkiye'de doğrudan temsil için tercih ettiği yapılar. Şube ticari faaliyet yürütürken, temsilcilik pazar araştırması ve bağlantı kurma ile sınırlıdır. Bağlı muhasebe zorunluluğu vardır.
Kuruluş Aşamaları
-
1
Sirket adı tescili ve sözleşme taslağı
Türk Ticaret Sicilinde ön araştırma yapılır ve sözleşme Türkçe olarak hazırlanır. Sözleşmede ortaklar, sermaye ve konu belirtilir.
-
2
Noterde imza beyanında bulunma
İmza sirküleri, ticaret siciline tescil edilecek yetkili kişiler için düzenlenir. Yabancı ortaklar için yetki belgesi gerekebilir.
-
3
Ticaret sicil kaydı ve vergi dairesi başvurusu
Sicil müdürlüğü tescili sonrası vergi dairesi kaydı yapılır. E-Devlet entegrasyonu ve dijital defter tutma yükümlülüğü başlar.
-
4
Banka hesabı açma ve sermaye transferi
Sermaye, yurt dışından TL veya döviz olarak aktarılır. Banka tarafından yatırım teşvik belgesi ve kuruluş belgeleri talep edilir.
-
5
İşçi ve işveren kayıtlarının tamamlanması
SGK işyeri bildirimi, çalışan kayıtları ve çalışma izni başvuruları (yabancı personel için) yapılır. Bakanlık değerlendirmesi sonrası izin verilir.
Bölge seçimi ve sektörel odaklar
Yatırımın bölgesi, teşvik oranını ve istihdam desteğini doğrudan belirler. Bakanlık, illeri sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre altı bölgeye ayırır. Düşük gelişmişlik skoruna sahip bölgelerde sağlanan destekler daha kapsamlıdır.
1. bölge İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirleri kapsar. 6. bölge ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yer alan illeri içerir. Üretim yatırımı 3. ve 4. bölgelerde yüksek teşvik oranları sunar.
Marmara ve Ege bölgeleri lojistik altyapı nedeniyle ihracat yapan üretim için uygundur.
Teknopark statüsündeki bölgelerde AR-GE personeli için vergi istisnası ve hibe kredileri mevcuttur.
Konya, Gaziantep ve Kayseri, üretim için altyapı ve teşvik avantajları sunar.
Akdeniz ve Karadeniz bölgeleri, tarım yatırımları için toprak ve iklim avantajı sağlar.
İstanbul, Avrupa ve Asya'yı bağlayan jeopolitik avantajıyla 1. bölge teşvik kapsamındadır.
Yatırımcıların sıkça sorduğu sorular
Yabancı yatırımcı yüzde yüz sermayeli şirket kurabilir mi?
+
Evet. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Sermaye Kanunu uyarınca yabancı yatırımcılar, yerel ortak zorunluluğu olmadanLimited veya anonim şirket kurabilir. Şirket ortaklık yapısında yabancı ortak oranı herhangi bir sınır ile bağlı değildir.
Teşvik belgesi ne kadar sürede alınır?
+
Süre, yatırımın türüne ve başvuru dosyasının eksiksiz olmasına göre değişir. Tamamlanmış başvuru dosyası, değerlendirme sonrası yatırımın niteliğine göre bakanlık onayına çıkar. Detaylı süre bilgisi, yatırımın bölgesi ve sektörüne göre belirlenir.
Serbest bölgede hangi faaliyetler yapılabilir?
+
Üretim, depolama, paketleme, montaj ve ihracat işlemleri yapılabilir. Ruhsatname kapsamında, her serbest bölge için belirli sektörlerde faaliyet izni verilir. Perakende satış, bölge dışındaki müşterilere yönelik olarak kısıtlıdır.
Çalışma izni almadan yabancı personel istihdam edebilir miyim?
+
Yabancı personel için çalışma izni başvurusu şirketinizin kuruluş sonrası işlemleri tamamlanmış olarak yapılır. İlk istihdamda, şirket ortakları ve genel müdür için istisnai değerlendirme söz konusudur. Diğer pozisyonlar için asgari sermaye ve yerel istihdam şartı aranır.
Hangi sektörlerde teşvik avantajı daha yüksek?
+
İmalat sanayi, AR-GE, yazılım, lojistik ve ihracat odaklı üretim sektörlerinde teşvik avantajları daha geniştir. Stratejik nitelikteki yatırımlar (büyük ölçekli üretim, entegre tesis) için ayrıca bölgesel destekler artırılır.
Yatırım danışmanlığı sürecinizi nasıl başlatırım?
+
İletişim sayfamızdaki bilgilerden bize ulaşarak ön görüşme talep edebilirsiniz. Yatırım konusu, bölge ve sermaye planını paylaştığınızda, teşvik uygunluk değerlendirmesi ve süreç takvimi için dosya hazırlık sürecini başlatırız.
Tüm SSS başlıklarına ulaşmak için sıkça sorulan sorular sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Yatırım planınızı birlikte değerlendirelim
Türkiye pazarına giriş sürecinde karşılaşacağınız mevzuat, teşvik ve kuruluş konularında dosya hazırlık aşamasından itibaren yanınızdayız. İletişim sayfamızdan bize ulaşarak ön görüşme talep edebilirsiniz.
Amber Harbor Danışmanlık
- Adres
- Barbaros Bulvarı No: 143, Beşiktaş, 34349 İstanbul, Türkiye
- Telefon
- +90 212 258 4400
- E-posta
- [email protected]
- Saatler
- Pazartesi–Cuma: 09:00–18:00